Bp Ryszard Karpiński

Delegat KEP ds. duszpasterstwa emigracji

Duszpasterstwo polskie w Atenach

Relacja z 31. podróży do Rodaków

            Grecja zaczęła przyjmować Polaków w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia, głównie jako kraj tranzytowy, to jest tych oczekujących na załatwienie formalności emigracyjnych do innych krajów, a zwłaszcza do Australii, Stanów Zjednoczonych czy Kanady. Te możliwości zostały później bardzo ograniczone. Polacy przyjeżdżali jednak w dalszym ciągu na wizę turystyczną i podejmowali różne prace “na czarno”. Pod koniec lat osiemdziesiątych ich liczba sięgała tutaj 100 tysięcy. Niemal od samego początku ich duszpasterstwem zajęli się Księża Jezuici greccy, przynależący do prowincji francuskiej, którzy prowadzą parafię pw. Chrystusa Zbawiciela w centrum Aten. Zapraszali polskich kapłanów, przeważnie z Rzymu, do spowiedzi przed świętami wielkanocnymi i na Boże Narodzenie. Później, to jest w r. 1989 zwrócili się o stałą pomoc do krakowskiej prowincji Księży Jezuitów. Aktualnie pracuje tutaj od kilku lat trzech kapłanów: ks. Jacek Paluchniak SJ, ks. Jerzy Mordarski SJ i ks. Andrzej Pełka SJ. Trudno oszacować ile osób korzysta z ich posługi duszpasterskiej, ale można śmiało powiedzieć, że kilka tysięcy Polaków. Niektóre cyfry są bardzo konkretne: w tym roku 250 dzieci przygotowuje się do I Spowiedzi i Komunii św. oraz 80 osób do sakramentu bierzmowania. Istnieje pilna potrzeba otwarcia drugiego ośrodka duszpasterskiego w innej części Aten oraz jeszcze pilniejsza - dotarcia do naszych Rodaków poza Atenami. Podstawowa trudność polega na braku odpowiedniej ilości świątyń katolickich a także na braku polskich księży.

            W sobotę i w niedzielę, 29 i 30 stycznia, odwiedziłem Ateny, przeprowadziłem rozmowy: z Superiorem Księży Jezuitów, z polskimi duszpasterzami, z miejscowym arcybiskupem rzymskokatolickim, Mikołajem Foskolosem, a także z grupą polskich katechetów. Należy zaznaczyć, że Kościół Katolicki w Grecji nabrał nowego wigoru dzięki immigrantom z Polski, z Ukrainy, z Albanii, z Rumunii, z Iraku (wierni obrządku chaldejskiego) a nawet z niektórych krajów afrykańskim. Podstawowym problemem dla tego Kościoła jest brak kapłanów i znikoma liczba świątyń. Księża greccy są przeważnie w starszym wieku. Między innymi dlatego w sobotę wieczór w miejscowej katedrze trwała przez cztery godziny gorąca modlitwa o powołania kapłańskie. Uczestniczyły w niej różne grupy językowe i narodowościowe. Najliczniejsza, bo licząca ok. 100 osób była grupa polska. Oczywiście, modlono się o powołania także w języku polskim.

            Podczas sześciu spotkań z Rodakami w sobotę i w niedzielę w parafii Księży Jezuitów nawiązywałem do czytań biblijnych i mówiłem o wierności powołaniu do wiary i o szczęściu jakie daje życie według Chrystusowych błogosławieństw. Podczas wszystkich spotkań kościół był wypełniony po brzegi, wiele osób stało w przedsionku a nawet na zewnątrz, może za wyjątkiem wieczornej Mszy św. w sobotę, kiedy to liczba osób była nieco mniejsza. Przeważają ludzie młodzi, małżeństwa i duża liczba dzieci. Parafia prowadziła dawniej dla nich polską szkołę, później ten obowiązek przejęła Ambasada RP. Aktualnie do Zespołu Szkół Polskich w Atenach uczęszcza 1100 dzieci i młodzieży. Podobnie jak w szkołach w Polsce, istnieje tam nauka religii. Ponadto parafia organizuje przy tej szkole naukę religii dla dzieci polskich dzieci uczęszczających do szkół greckich. Niestety, szkoła ta ma przestać istnieć i dzieci będą musiały albo uczęszczać do szkoły greckiej, albo wracać do szkoły polskiej w Ojczyźnie. Już w tym roku nie było naboru do klas pierwszych szkoły podstawowej. Dla wielu rodziców nie mających na razie zamiaru powrotu do Ojczyzny stanowi to poważny problem.

            W parafii są prowadzone różne grupy apostolskie, co świadczy również o żywotności tej wspólnoty parafialnej i o zaangażowaniu ich duszpasterzy: ministranci starsi i młodsi, młodzież starsza (20 - 30 lat), AA-“Krokus” - grupa alkoholików anonimowych i ich rodzin - Al-Anon, DDA - dorosłe dzieci alkoholików, grupa Odnowy w Duchu Świętym, Parafialne Komórki Ewangelizacji, Grupa maryjna, Jasnogórska Rodzina Różańcowa, Grupa św. Ojca Pio, dziecięca grupa wokalno-taneczna “Iskierki”, dziecięcy zespół góralski, zespół muzyczny “Credo” oraz dziecięca grupa teatralna. Jedna grupa osób redaguje gazetkę parafialną, miesięcznik - “Z Maryją w trzecie Tysiąclecie”. Z przedstawicielami większości tych grup spotkałem się w niedzielę po południu i wysłuchałem ciekawych świadectw z ich działalności. Warto dodać, że od kilku lat duszpasterze odwiedzają zgłoszone rodziny po kolędzie. Czynią to także w tym roku. Parafia posiada też własną stronę internetową: www.jezuici.pl/ateny

            Niech mi wolno będzie także i na tym miejscu wyrazić głęboką wdzięczność polskim księżom jezuitom za ich gorliwą pracę, którą mogłem zaobserwować w ciągu jednego weekendu, dla naszych Rodaków oraz ich współbraciom greckim - za zrozumienie i wspólną troskę o polskie dusze w tym kraju.